Sunday, March 22, 2015

Wingtip Device (Winglet, Sharklet) Nedir ?

Instagram

Merhabalar, eğitime başlayalı 5.5 ay oldu ve geçen cuma itibari ile 14 teori dersinin tamamını vermiş bulunuyorum. Okulda süreç teori ve ardından pratik olarak işliyor. Yani teori derslerinin tamamını vermeden kokpite adım atma gibi bir şansınız bulunmuyor. Eğer bir aksilik olmaz ise uçuşlarımın Nisan ayı içinde başlayacağını düşünüyorum. Her neyse konudan çok fazla sapmadan bu kanat ucu aletleri nedir dilim döndüğünce bahsetmeye çalışacağım.

İlk olarak neye benzerler şöyle kısaca bir bakalım.

Boeing
Airbus

Yukarıdaki fotoğraflarda Boeing ve Airbus'un kullandığı dizaynları görebilirsiniz. Tasarımları her ne kadar farklı olsa da çalışma prensipleri aynı mantığa dayanıyor.

Muhtemelen kanadın çalışma prensibini biliyorsunuzdur, eğer bilmiyorsanız blogumda daha önce kısaca bahsetmeye çalışmıştım kısaca bir göz atabilirsiniz. Yazımda daha önce Aerofoil ( kanat kesidi ) üzerindeki hava akımını 2 boyutta incelemiştik. Şimdi o 2 boyutlu Aerofoil diliminden yan yana istediğimiz uzunluğu elde edecek kadar koyduğumuzu düşünürsek 3 boyutlu bir parça elde etmiş olacağız. ( Yani tam anlamıyla bir kanat )
E şimdi bu parça 3 boyutlu olduğu için hava akımımız da 3 boyutlu olacak.

Lift'i oluşturan hava akımı Leading Edge den Trailing Edge'e doğru yol alırken, akımın bir kısmı da basınç farkından dolayı ( Kanadın altındaki hava akımının statik basıncı üstündekine göre daha yüksektir ) kanadın uç kısmından ( wingtip ) aşağıdan yukarıya doğru bir akım oluşturur. Buna wingtip vortices ( kanat ucu girdabı ? ) denir.


İşte bu hava akımı kanadın verimini düşürerek daha az lift oluşmasına neden olur. Eğer bu akım olmasaydı daha az bir eforla aynı kaldırma kuvvetini elde edebilirdik. 

Wingtip Vortices ( uç girdabı ? ) basınç farkından dolayı oluştuğu için farkın artması ile daha da kuvvetli hale gelir. Yani ne kadar çok lift o kadar çok  vortex. Yani yüksek hücum açılarında bu etki çok büyüktür.

İşte Wingtip Device ( Winglet, Sharklet vb. ) burada devreye girer. Alttaki hava akımını 3 kişilik bir defans barajı gibi göğüsleyerek üste çıkmasını engeller. Hafızam beni yanıltmıyorsa bu baraj etkisi uçaklara yaklaşık %6 gibi bir yakıt tasarrufu sağlar.

Yazı aslında wingleti anlatacak gibi başladı ancak wingtip vortice'e doğru yol aldı:) Şimdilik bu kadar  vaktim oldukça daha çok yazmaya çalışacağım. Kendinize iyi bakın.


Saturday, March 7, 2015

Ücretsiz ATPL (Online) Soru bankası

Instagram

Merhaba, bunu forumda da paylaştım ancak burada daha kalıcı olacağını düşünüyorum.
Pilotaj öğrencilerinin ders çalışırken kullandığı en önemli kaynaklardan biri de soru bankasıdır. Neredeyse olmazsa olmazımız diyebilirim.

Havacılık pahalı bir sektör ve soru bankaları da çok ucuz sayılmaz. ( 6 aylık üyelik ücretleri tahminen 120€ civarında )

İşte bu yüzden internette gezinirken denk geldiğim soru bankasını paylaşma ihtiyacı duydum. ATPL öğrencileri için güzel bir kaynak olacaktır, ayrıca bu yola baş koymuş ve ATPL almak isteyen arkadaşlara da ne gibi derslerle karşılaşacakları; derslerin içeriğinin nasıl olduğu; soruların zorluğu/kolaylığı hakkında güzel bir fikir vereceğini düşünüyorum.

Adress: http://www.atplpractice.com

Sadece bir üyelik gerektirmekte, herhangi bir ödeme yapmanıza lüzum yoktur. Güncellik konusunda AtplOnline ile hemen hemen aynı diyebilirm.

İyi çalışmalar.

Thursday, March 5, 2015

Podded Engine

Instagram

Açıkcası bu terimi nasıl çevireceğimi tam bilemediğimden nasıl bir başlık atsam diye uzunca süre düşündüm.

Nedir bu Podded engine ?

B707
Pod'u Türkçe'ye çevirdiğimizde manası "Koza" olmaktadır.  Yeni nesil yolcu uçaklarında motorlar artık kanat altındaki podlara (sanki bir ipek böceği bir ağaç dalına kozasını bırakmış gibi) yerleştirmektedir. ( Özel jetlerde daha çılgın dizaynlar mevcuttur )

Hatta flutter'ın etkisini azaltmak için ve kanadın ağırlık merkezini momentin oluştuğu bölgenin önüne çekmek için kanat hizasından da ileride durmaktadırlar. ( Atıl kurt )

Flutter: Aerodinamik etkiler sonucunda kontrol yüzeylerimizin ( kanat stabilizatör ) kontrolsüz bir titreşime girmesi ve şiddeti arttıkça bu yüzeyin plastik olarak deforme olması.

Peki motorlar neden podlara yerleştiriliyor ? 

Comet
Bu olayın sebebini bir zamanlar ben de merak ediyordum, çünkü podlara yerleştirilen motorlar bize ekstra drag yaratmakta. Eğer bu motorları kanat içine veya gövde içine yerleştirmiş olsaydık tabiki aerodinamik açıdan daha verimli bir yüzey elde ederdik. Ayrıca yere bu kadar yakın ve korumasız olmazdı.

Nitekim ilk imal edilen jet uçaklarında motor çoğu zaman kanat içine veya gövdeye yerleştirilmişti. Comet da buna en iyi örneklerden biri.

Bu fedakarlığı yapmamızın önemli birkaç sebebi var.

En büyük sebebe gelelim; olası bir motor infilakı durumunda eğer motor kaplamamız ( casing ) görevini yeterince yerine getirmez ise bir motor eksik devam edeceğimiz yolculuğumuza tek kanat ile devam etme ihtimalimiz var.
Diğer bir sebep ise; podlara monte edilmiş motorların kolayca değiştirilebilmesi ve bakım yapılabilmesi.
Kanada gömülü motorlar gibi kanadın kalın olan kısmına yerleştirmek zorunda olmadığımız için motor daha dışa alınabilir, kabin içindeki ses azaltılabilir.

B52
İlginç bir konuya değinmeden de geçemeyeceğim, motorlar podlara çok sağlam birkaç pin aracılığı ile tutturulur. Ancak bu pinlerin bir özelliği vardır, motordaki titreşimler düzensiz olduğu zaman bu pinlerin kesme dayanımı aşılır ve pin kırılarak motoru serbest düşüşe geçirir. Bunun sebebi motorun kanadı kopartmasını engellemektir. Fakat güvenlik için yapılan bu tasarımın da çok trajik bir kazaya sebep olmuşluğu vardır; yanılmıyorsam Amsterdam'dan kalkan bir b747'nin sorunlu motoru pinleri kırarak ayrılmış ancak ayrılırken dışarıdaki motora çarpmış ve koca kuşu tek kanadında 2 motorla bırakarak kaçınılmaz sonunu hazırlamıştır.


Sanırım biraz fazla teknik ve İngilizce terim içeren bir yazı oldu, umarım az hatalı ve anlaşılır bir yazı olmuştur.

Belçika'dan sevgiler.