Sunday, March 22, 2015

Wingtip Device (Winglet, Sharklet) Nedir ?

Instagram

Merhabalar, eğitime başlayalı 5.5 ay oldu ve geçen cuma itibari ile 14 teori dersinin tamamını vermiş bulunuyorum. Okulda süreç teori ve ardından pratik olarak işliyor. Yani teori derslerinin tamamını vermeden kokpite adım atma gibi bir şansınız bulunmuyor. Eğer bir aksilik olmaz ise uçuşlarımın Nisan ayı içinde başlayacağını düşünüyorum. Her neyse konudan çok fazla sapmadan bu kanat ucu aletleri nedir dilim döndüğünce bahsetmeye çalışacağım.

İlk olarak neye benzerler şöyle kısaca bir bakalım.

Boeing
Airbus

Yukarıdaki fotoğraflarda Boeing ve Airbus'un kullandığı dizaynları görebilirsiniz. Tasarımları her ne kadar farklı olsa da çalışma prensipleri aynı mantığa dayanıyor.

Muhtemelen kanadın çalışma prensibini biliyorsunuzdur, eğer bilmiyorsanız blogumda daha önce kısaca bahsetmeye çalışmıştım kısaca bir göz atabilirsiniz. Yazımda daha önce Aerofoil ( kanat kesidi ) üzerindeki hava akımını 2 boyutta incelemiştik. Şimdi o 2 boyutlu Aerofoil diliminden yan yana istediğimiz uzunluğu elde edecek kadar koyduğumuzu düşünürsek 3 boyutlu bir parça elde etmiş olacağız. ( Yani tam anlamıyla bir kanat )
E şimdi bu parça 3 boyutlu olduğu için hava akımımız da 3 boyutlu olacak.

Lift'i oluşturan hava akımı Leading Edge den Trailing Edge'e doğru yol alırken, akımın bir kısmı da basınç farkından dolayı ( Kanadın altındaki hava akımının statik basıncı üstündekine göre daha yüksektir ) kanadın uç kısmından ( wingtip ) aşağıdan yukarıya doğru bir akım oluşturur. Buna wingtip vortices ( kanat ucu girdabı ? ) denir.


İşte bu hava akımı kanadın verimini düşürerek daha az lift oluşmasına neden olur. Eğer bu akım olmasaydı daha az bir eforla aynı kaldırma kuvvetini elde edebilirdik. 

Wingtip Vortices ( uç girdabı ? ) basınç farkından dolayı oluştuğu için farkın artması ile daha da kuvvetli hale gelir. Yani ne kadar çok lift o kadar çok  vortex. Yani yüksek hücum açılarında bu etki çok büyüktür.

İşte Wingtip Device ( Winglet, Sharklet vb. ) burada devreye girer. Alttaki hava akımını 3 kişilik bir defans barajı gibi göğüsleyerek üste çıkmasını engeller. Hafızam beni yanıltmıyorsa bu baraj etkisi uçaklara yaklaşık %6 gibi bir yakıt tasarrufu sağlar.

Yazı aslında wingleti anlatacak gibi başladı ancak wingtip vortice'e doğru yol aldı:) Şimdilik bu kadar  vaktim oldukça daha çok yazmaya çalışacağım. Kendinize iyi bakın.


No comments:

Post a Comment